Cümə, 24-Noy-17, 04.09.13

Siz daxil oldunuz Qonaq | Qruppa "Qonaqlar"Sizi salamlayıram Qonaq | RSS
SALYAN

Əsas səhifə | SALYAN HAQDA MƏLUMAT | Mənim profilim | Qeydiyyat | Çıxış | Giriş

Saytın menyusu
İndi onlayn

Роботов:3
Google[BOT] Yahoo
MSN

Cəmi onlayn: 1
Qonaqlar: 1
İsyifadəçilər: 0

20ка Посетивших пользователей:
Axtarış
Statistika

Saytda qeyd-dan keçənlər

Cəmi: 16
Ay ərzində: 0
Həftə ərzində: 0
Dünən: 0
Bu gün: 0

Onlardan

Administratorlar: 1
Moderatorlar:
Yoxlanilanlar: 0
İstifadəçilər: 11

Onlardan

Kişilər: 13
Qadınlar: 3

IP adresiniz
IP
...
Друзья
        SALYAN RAYONU HAQDA BİRAZ MƏLUMAT VERİM


Bakıdan rayonun mərkəzinədək məsafə (km): -126 km

İnzibati mərkəz :Salyan şəhəri (əhalisi 36438)
Rayonun sahəsi : 1799 km2

Rayonun əhalisi : 121646

    Nə ilə getmək olar ?  Avtonəqliyyatla - Bakı – Salyan avtobusları;
Qatarla - Bakı – Astara  (6 saat)

              
Rayonun coğrafi vəziyyəti və relyefi

Ərazisi əsasən Kür Araz ovalığının Salyan və cənub şərqi Şirvan düzündədi.Şərqdən kiçik sahədə Xəzər dənizi ilə hüdudlanır . Tirə və təpəliklər Babazanlı , Xıdırlı , Bəndovan və s .var. Ərazinin çox hissəsi okean səviyyəsindən 28 metrə qədər aşağıda yerləşir. Neogen və Antropogen çöküntüləri yayılmışdır . Palçıq vulkanları Qalmas, Xıdırlı, Babazanlı və s . var . Rayonun ərazisi neft və qaz yataqları ilə zəngindir. Boz-qonur , boz –çəmən , çəmən–bataqlıq , şoran torpaqlar yayılmışdır.

 

Təbiəti

Bitki örtüyü yarım səhra və səhra tiplidir.Ceyran,Qırmızıquyruq qumsiçanı, Kiçik Asiya qumsiçanı,gürzə,Kürən vağ,Qaşqaldaq,Kiçik qarabatdaq,Qaraboyun maygülü,Böyük ağ vağ, Harayçı qu quşu,Fısıldayan qu quşu,Ala ördək,Yaşılbaş ördək,Göydilli, Anqut, Fitçi cürə, Bizquyruq, Dalğıc,Marek,Ağ-quyruq dəniz qartalı,Qamışlıq belibağlısı,Ağquyruq çökük burun,Cüllüt,Qaratirinqa, Çəmən və iri qamışçıl,Arıquşu,Adi sar,İnperator qartalı,Bülbül,Çöl sarı,Tarla və Çöl bağlısı, Adi muymul,Çöl muymulu,Bildirçin, Cek, Bəzgək,Kəklik, Dovdaq, Durna, Torağayı, Sığırçın, Leylək, Qurqur, Suriya ağacdələni,Qaratoyuq və s.Şirvan milli parkı,Kürsəngi və Kürovdağ dağlarında mağaralar,Kür-sahili Tuqay meşələri,Kür və Aqquşa çayları,dünyanın ən şor bulağı Şır-şır, Babaznlı dağındakı müalicə əhəmiyyətli İstisu .

Şır-şır

İsti su

İqlim

Yayı çox quraq keçən mülayim–isti iqlimi var. Orta temperatur qişda 8,5 °C , yayda isə 33,5 °C -dir. İllik yağıntı 250–400 mm.İlin ən soyuq günləri yanvarın axırlarında -1 °C, ən isti günləri isə sentyabırın əvvəlinə 42°C təsadüf edir.Salyanda qədimdən sentyabırın isti günlərinə "qora bişirən", " ceyranı kölgəyə qaçıran", "pambıq istisi" və bu kimi başqa adlar qoyulmuşdur.

 

Qısa tarixi

Salyan sözünün etimologiyası haqqında müxtəlif mülahizələr var.1880-ci ildə Salyanda olmuş rus tədqiqatçısı K.Sadovski Salyan sözünün fars dilindəki "sal”-il,yaxud "salyane”- yəni illik bac mənasını verən sözdən yarandığını iddia etmişdir. "Tam fars,ərəb rus lüğəti”nin müəllifi Yaqello, "Burhane Qate” kitabının müəllifi Məhəmməd Hüseyn Təbrizi, "Lüğəti Naci ”nin müəllifi Naci də K.Sadoski ilə eyni fikirdə olmuşlar. "Coğrafi adlar” kitabının müəllifi Nəbi Nəbiyev isə Salyan sözünün mənasını "bərə yeri”(salların sahilə yan aldığı yer) və ya sal tayfasının adı ilə bağlayır.Sal tayfası Azərbaycanda yaşamış türkdilli tayfa adıdır. Dünya şöhrətli türkoloq Murad Acı da Salyan sözünün sal tayfasının adı ilə bağlı olduğunu iddia edir. Elmi tədqiqatlara əsasən demək olar ki, sal tayfası bir zamanlar Volqaboyu sahillərdə yaşamışdır.Həmin ərazidəki düzənliklərdən biri "Sal düzənliyi” adlanır.Bundan əlavə Rusiyanın Rastov vilayətindən axan Don çayının qollarından biri Sal çayı adlanır .Kalmıkiya və Rastov vilayətindəki Verxni Sal və Salsk şəhərləridə bu tayfanın adından yaranmışdır. Bir fakta əsasən Bizans tarixçisi Menandr 558-ci il hadisələrindən bəhs edərək sal adlı hun tayfasının avar adlı tayfa birləşməsi ilə Cənubi Rusiya çöllərində müharibələr apardığını yazır. Sonradan salların müəyyən hissəsi Azərbaycana gəlib məskunlaşmışdır. Dilçi alim K.Ramazanov bu coğrafi adın sal-bərə sözündən ibarət olub "salın yan aldığı yer”lə bağlı yarandığını deyir.O, sözünün sübutu üçün belə bayatını misal çəkir:

Əzizinəm sal yana           
Dara zülfün sal yana.
Necəsən bir ah çəkim,
Kür quruya, sal yana.

Salyandan Ərdəbilə, Təbrizə, Dərbəndə və başqa şəhərlərə balıq, kürü, Babazənən dağı yaxınlığından çıxarılan neft və duz ixrac olunurdu.A.Bakıxanov göstərir ki,1295-1304-cü illərdə Sultan Məhəmməd Qazan xan Arqun oğlu tərəfindən 1295-ci ildə Kür çayının mənsəbində iki qolu arasında Mahmudabad şəhəri salınmışdır.1863-cü il kameral siyahıya alınanda aydın olur ki, Salyan şəhərində 1292 ev, 10634 nəfər sakin olmuşdur.Çar Rusiyası zamanında 1868-ci ilin fevralında Bakı quberniyası daxilində Cavad qəzası yaradılanda Salyan bu qəzanın inzibati idarəçilik və mədəni mərkəzi oldu . 1881-ci ildə şəhərin ümumi torpaq sahəsi 800 desyatin olmuşdur. XX əsrin əvvəllərində Mirxalıq Abdullayev burada illik istehsal gücü 3-4 min tona çatan 3 pambıq təmizləmə məntəqəsi tikdirmişdir . Bununla yanaşı Salyanda istilik elektrik stansiyası, 4 ibtidai məktəb və kitabxana fəaliyyət göstərmişdir. Bu vaxt şəhərdə bez istehsal edən 20 kiçik toxucu müəssisə, 200 dükan, 5 ticarət bankı, 3 karvansara, gəmi körpüsü, poçt stansiyası, karantin gömrükxana, 11 mədrəsə, yeraltı hamam və xəstəxana fəaliyyət göstərmişdir. Bütün cənubi Rusiyada və Qafqazda ilk dəfə olaraq 1864-ci ildə Salyanda metroloji stansiya yaradılmışdır.

 

Xalq sənəti


Salyan rayonu xalq sənətində xalçaçılıq, papaqçılıq, daş üzərində oyma, zərgərlik, ağac üzərində oyma, dəmirçilikliklə məşhurdur.

 

 

Ölkə əhəmiyyətli arxeoloji abidələri

    •  Birinci Babazanlı yaşayış yeri e.ə.birinci minillikdə
    • Marışlı yaşayış yeri XI-XV əsrlər
    • Marışlı nekropolu e.ə II minillik
    • Kürsəngi küp qəbirləri nekropolu e.ə II–e. III əsrlər,
    • Küsəngi küp qəbirləri nekropolu e.ə II –e. III əsrlər
    • Mahmuabad yaşayış yeri I-III əsrlər
      • Mahmudabad küp qəbirləri nekropolu I-II əsrlər
    • Noxudlu yaşayış yeri e.ə II minillik

  

Yerli əhəmiyyətli arxeoloji abidələr

Salyan yaşayış yeri orta əsrlər ,II Babazanlı yaşayış yeri orta əsrlər , Qırxçıraq yaşayış yeri orta əsrlər , Yuxarı Xalac yaşayış yeri orta əsrlər, Əndovan yaşayış yeri orta əsrlər, Xurşud yaşayış yeri orta əsrlər, Xurşud nekropolu orta əsrlər ,Arbatan yaşayış yeri orta əsrlər , Şorsulu nekropolu orta əsrlər ,Bəydili yaşayış yeri orta əsrlər , Qarabağlı yaşayış yeri orta əsrlər .

 

Salyanın gerbi

Gerbdə olan ölçü rəmzlərinin göstəriciləri

  • Ətrafında olan göy xətt – Salyan rayonunun 4 tərəfdən Kür çayı ilə əhatə olunmasına işarədir.
  • Sünbül – Taxılçılığın inkişafı
  • Pambıq – Pambıqçılığın inkişaf etməsinə göstəricidir.
  • Cayran – Salyan rayonunda Şirvan Milli qoruğunda qorunan ceyranlara işarədir.

SAAT
Block title
Giriş formu
Mini Profil
Qonaq

Mesajlar:

Qruppa:
Qonaqlar


Гость, Sizi görməyimizə şadıq. Sayta daxil olun və ya qeydiyatdan keçin!
Təqvim
«  Noyabr 2017  »
BeÇaÇəCaŞəBr
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930
İstifadəçilərimiz
  • RDVB
  • Xeyal676
  • VuSaL
  • Mustafa
  • Usta-Əli
  • asel
  • Ceka
  • Rza
  • heart_killer
  • avtoritet
  • Dost saytlarımız

    Make by RDVB © 2017

    Используются технологии uCoz